Patrick Overeem - Interactievere colleges

Overeem wil zijn colleges interactiever maken met behulp van drie deelprojecten: een online cursus, flipping the classroom en een case method.

Drie onderdelen

In het project ‘Bestuursethiek Interactief’ wil ik een aantal vakken in de studie Bestuurskunde verbeteren. Het project bestaat uit drie onderdelen.

Online-cursus Public Sector, Public Values
Het eerste is de ontwikkeling van de inleidende online-cursus Public Sector, Public Values over normatieve aspecten van het openbaar bestuur en de bestuurskunde. Deze cursus geeft studenten de basiskennis die nodig is om later met bestuursethiek verder te gaan.

Flipping the classroom
Het tweede onderdeel betreft twee bestaande vakken in de bachelor (beide >150 studenten). Om te komen tot meer interactie, wordt flipping the classroom toegepast. Dit houdt in dat de uitleg van fundamentele brokken theoretische stof (deels) online wordt gezet en thuis door de studenten bestudeerd. Tijdens de colleges kan de stof dan nader worden toegelicht, bediscussieerd en in opdrachten toegepast. Hierdoor ontstaan meer leermomenten en zal het leereffect langduriger zijn.

Case-method
Het derde en laatste onderdeel van het project is de invoering van de zogenoemde case-method in enkele hogere vakken. Hierbij worden studenten geconfronteerd met een reële praktijksituatie, waarin zij zich moeten verplaatsen door reflectie of een rollenspel, om zo praktische verstandigheid en een professioneel oordeelsvermogen te ontwikkelen. De cases zijn ondergebracht binnen een Virtual Research Environment (VRE), zodat onderwijs en onderzoek gemakkelijk kunnen worden geïntegreerd.


Voortgang van het project

Ruim een jaar fellowship van de Leiden Teachers’ Academy heb ik bijzonder gewaardeerd. De intensieve gesprekken met betrokken docenten uit heel verschillende faculteiten zijn buitengewoon verrijkend. Ze stimuleren me enorm om het onderwijs bij Bestuurskunde verder te (helpen) verbeteren.

Mijn eigen LTA-project bestaat uit drie onderdelen: de ontwikkeling van een online-cursus, de invoering van digitale onderwijsvormen (blended learning) in bestaande vakken en het gebruik van casestudies in het onderwijs. Het doel van het gehele project is om de ‘kolom’ van theoretische en normatieve vakken binnen bestuurskunde beter te integreren en de studenten (ondanks de grote aantallen) door interactieve onderwijsvormen te motiveren. Uiteindelijk hoop ik met het project natuurlijk bij te dragen aan de

Het afgelopen jaar heb ik op elk van de drie onderdelen stappen ondernomen. Het verst gevorderd is het derde onderdeel: het gebruik van de casestudy method. Collega Toon Kerkhoff en ik hebben, met ondersteuning van de Universiteitsbibliotheek en enkele studentassistenten, de database ‘Corruption and Integrity in the Netherlands, 1945 – present’ ontwikkeld. Deze bevat enkele tientallen systematisch beschreven gevallen van (al dan niet vermeende) integriteitsschendingen in de publieke sector waarover veel discussie is geweest. Zulke ‘corruptieschandalen’ zijn interessant omdat ze ons kunnen helpen begrijpen hoe publieke waardenstelsels en integriteitsnormen worden herbevestigd dan wel aangepast. Ook worden spanningsvelden zichtbaar tussen de formele (vaak juridische) en de informele (maatschappelijke en/of politieke) beoordeling van controversieel bestuurlijk gedrag. De database is gelanceerd in juni 2015 en trok toen de aandacht van diverse media (Trouw, Volkskrant, Radio 1). Het casusmateriaal wordt niet alleen gebruikt voor onderzoek, maar nadrukkelijk ook voor onderwijs: ik heb zelf al diverse cases in de collegezaal met studenten bediscussieerd en door studenten toegang te geven tot de volledige database kunnen ze deze ook zelf gebruiken voor bijvoorbeeld een schrijfopdracht. Intussen wordt de database steeds verder uitgebouwd, mede dankzij een enthousiaste collega van de UvA en haar studenten.

Ook in het eerste onderdeel – de online-cursus – zijn flinke stappen gezet. In samenwerking met experts van het Online Learning Lab (met name Marja Verstelle) heb ik een opzet geschreven voor het via internet te doceren nieuwe vak ‘Public Sector, Public Values’. Samen met het Instituut Bestuurskunde is besloten dit vak te ontwikkelen tot een small private online course (SPOC) voor studenten in onze bacheloropleiding, onze premaster en onze Engelstalige minor voor bijvoorbeeld buitenlandse uitwisselingstudenten. Een belangrijke stap hierbij is de ontwikkeling van leerdoelen en het daarop afstemmen van de cursusinhoud en de toetsvormen. Leerzaam om te ervaren is, hoe in een vak dat helemaal van de grond af wordt opgebouwd, in alles rekening gehouden moet worden met het online-karakter van het onderwijs.

Ontwikkelingen in het tweede onderdeel – blended learning in bestaande vakken –  hebben zich beperkt tot het laten filmen en beschikbaar stellen van colleges en zullen ook nog even op zich laten wachten. Dit heeft een op zichzelf verheugende reden, namelijk de toekenning van een onderzoeksbeurs waardoor ik in dit academisch jaar grotendeels van onderwijs ben vrijgesteld. Ik vind doceren geweldig, maar wil toch niet verhelen dat ik het vooruitzicht van een ‘onderzoekssabbatical’ ook als een voorrecht beschouw. De belasting van een onderwijsblok ligt namelijk niet in het geven van colleges zelf, maar vooral in het nakijkwerk en de cijferadministratie. (Een mooie ‘onderwijsprijs’ zou daarom zijn om juist in die taken ondersteuning te krijgen.) Na het onderzoeksproject, dus in 2016-2017, zal ik het onderwijs met plezier weer verzorgen en de vernieuwing van bestaande vakken verder gestalte geven. Dat een fellowship van de Leider Teachers’ Academy vijf jaar duurt, komt bij deze fasering uitstekend van pas.

Patrick Overeem (faculteit Governance and Global Affairs)

'Ik houd van klassiek. Klassiek is niet ouderwets, maar tijdloos, blijvend. Ik koester dan ook een klassiek ideaal van academisch onderwijs. Voor mij staat academisch onderwijs voor cultura animi. Onderwijs, hoe effectief ook in andere opzichten, is niet academisch als het niet bijdraagt aan de ontwikkeling van de geest – inzicht, denkkracht, verbeelding en kritische zin.'

 

'Universitair onderwijs is echter niet vanzelfsprekend academisch, zeker niet in onze tijd. Daarom zijn onderwijsvernieuwingen nodig. Die klinken vaak vreselijk ‘pop’ – blended learning, MOOCs – maar zijn eigenlijk hulpmiddelen om studenten te helpen datzelfde ideaal te realiseren. De Teachers' Academy draagt daaraan bij. Heel klassiek.'

 

Patrick Overeem

 
Laatst Gewijzigd: 29-10-2015