Bibliografische managers

Een bibliografische manager is software waarmee gebruikers literatuurverwijzingen en pdf-documenten kunnen verzamelen, opslaan en organiseren. Gebruikers kunnen daarnaast literatuurlijsten en tekstverwijzingen maken in verschillende stijlen en deze invoegen in bijvoorbeeld Word. De software geeft de mogelijkheid de verzamelde literatuur te doorzoeken, te sorteren en te delen. De Universiteit Leiden heeft licenties afgesloten voor de programma's EndNote en Reference Manager. Andere software, zoals Mendeley en Zotero, zijn vrij beschikbaar.

Bibliografische managers

De keuze voor een bepaald programma is niet alleen afhankelijk van de mogelijkheden van het programma zelf. Het kan bijvoorbeeld een voordeel zijn om hetzelfde programma te kiezen dat medestudenten en –onderzoekers gebruiken. In het overzicht Bibliografische Managers zijn de mogelijkheden en beperkingen van de verschillende programma’s bij elkaar gezet. Een zeer uitgebreid overzicht van bibliografische managers is ook te vinden in Wikipedia.

EndNote

EndNote is de standaard bibliografische manager binnen de Universiteit Leiden. Alle medewerkers en studenten kunnen EndNote gebruiken op werkplekken binnen de universiteit.

Delen van bibliotheken en samenwerking
Gebruikers van EndNote kunnen referenties en annotaties met anderen delen wanneer een EndNote Online account is aangemaakt. Na het synchroniseren van de EndNote library is het mogelijk samen te werken en een bibliotheek te delen.

Toegang
Het programma is te vinden via Start > All Programs. Medewerkers kunnen daarnaast ook, via de remote werkplek, buiten de gebouwen van de universiteit gebruik maken van EndNote of Reference Manager.

Samenwerking
Het desktopprogramma is niet geschikt om gegevens met andere onderzoekers uit te wisselen, maar gebruikers van EndNote kunnen een EndNote Online account aanmaken; deze web-toegang is verbonden aan de desktop-versie van het programma en biedt wel de mogelijkheid tot samenwerken en delen.

Voor- en nadelen
EndNote is een krachtig programma met  mogelijkheden om de literatuur voor uw onderzoek te structureren. Ook kunt u opmaakstijlen naar eigen behoefte aanpassen. Veel databases kennen de mogelijkheid van directe export naar uw EndNote bibliotheek.
Als u de Universiteit verlaat en u wilt het programma blijven gebruiken, kunt u het zelf aanschaffen. Wilt u dat niet, dan kunt u de referenties naar een ander programma overzetten; dit kan  wat functieverlies met zich meebrengen.

Handleidingen
EndNote X7 Handleiding (pdf)
EndNote: online training (Engelstalig van de producent)



EndNote Web

EndNote biedt naast de reguliere desktop-versie twee minder uitgebreide versies van het programma.

EndNote Online 
EndNote Online is gekoppeld aan EndNote Desktop, maar heeft minder mogelijkheden. Referenties zijn eenvoudig over te zetten van EndNote desktop naar EndNote Online en vice versa en zijn te delen met anderen. Binnen het universitaire netwerk kunnen gebruikers zich registreren met een e-mailadres en zelf te kiezen wachtwoord.

EndNote Basic
Een gratis, eenvoudige online versie van het programma EndNote, bereikbaar vanaf elke computer. Alleen de belangrijkste stijlen staan tot beschikking. Endnote Basic staat los van EndNote Desktop, maar opgeslagen referenties uit EndNote Desktop kunnen overgezet worden naar EndNote Basic. Het programma kan ook gebruikt worden voor het delen van referenties met anderen.


Reference Manager

Reference Manager is een desktop-only bibliografische manager. Medewerkers kunnen Reference Manager gebruiken op werkplekken binnen de universiteit; de software is niet beschikbaar voor studenten. Een database in Reference Manager kan door meerdere gebruikers onderhouden worden. Bovendien heeft Reference Manager een ingebouwde web-publishing tool. De technische ondersteuning van Reference Manager stopt met ingang van 1 januari 2017. Huidige gebruikers wordt aangeraden hun Reference Manager libraries over te zetten naar EndNote.

Toegang
Het programma is te vinden onder het kopje Programs onder de Start knop. U kunt daarnaast ook via de buiten de gebouwen van de universiteit gebruik maken van ReferenceManager.

Handleidingen
Training Reference Manager
Handleiding Bibliografische Managers Walaeus-bibliotheek (LUMC)
Reference Manager Veelgestelde vragen Walaeus-bibliotheek (LUMC)


Zotero & Mendeley

Mendeley en Zotero werken via een zogenaamd freemium-model; het is gratis software, voor het beheren van referenties, samenstellen van bibliografieen en organiseren van pdf-documenten. Voor meer opslagruimte en een groter aantal privégroepen moet betaald worden. De programma’s werken via een desktop applicatie met daaraan gekoppeld een webapplicatie.

Mendeley is bij uitstek geschikt voor het extraheren van metadata van pdf-documenten. Daarnaast biedt Mendeley ook toegang tot een wereldwijd sociaal netwerk van onderzoekers.

Zotero is beschikbaar in 2 versies: Zotero for Firefox (vereist Firefox als browser) en Zotero Standalone (browser onafhankelijk). Zotero for Firefox heeft de meest uitgebreide mogelijkheden. Het is mogelijk om beide versies naast elkaar te gebruiken en de bibliotheken in beide versies te delen. Zotero heeft als voordeel dat bibliografische data van webpagina’s met één druk op de knop aan de bibliotheek toegevoegd kunnen worden.

Samenwerking                                            
Een belangrijk aspect bij beide programma’s is de ‘social network’-optie. Gebruikers kunnen collega's toevoegen om elkaars libraries te bekijken en bestanden te delen. Mendeley stelt gebruikers in staat deel te nemen aan een wereldwijd netwerk van onderzokers; Mendeley fungeert hierdoor als een discovery tool.

Toegang 
Medewerkers kunnen Mendeley Desktop installeren via Start > Control Panel > Programs > Advertised Programs. Studenten vinden Mendeley Desktop onder Start – All Programs. Voor gebruik van de desktop-versie van Mendeley buiten het universitaire netwerk kunt u het programma downloaden via de Mendeley-website.

Voor- en nadelen
Voor beide programma’s zijn add-ins beschikbaar om de referenties naar de literatuurlijst te sturen. Daarnaast moet een plug-in worden gedownload om van de Cite-While-You-Write mogelijkheden gebruik te kunnen maken. Omdat deze programma’s niet gebonden zijn aan een universitaire licentie, raakt u niets kwijt als u weggaat van de Universiteit.

Handleidingen en video's 
Mendeley
Zotero Saxion Hogeschool
Zotero Sofwijs 


Opmaakstijlen

Uitgevers en opleidingen schrijven vaak een bepaalde opmaakstijl – de zogenaamde output style - voor waarin tekstverwijzingen en titels in een literatuurlijst opgemaakt moeten worden. Bibliografische managers bieden de mogelijkheid de stijl in één keer op alle referenties toe te passen. Mocht u hebben aan de toevoeging van een bestaande specifieke stijl voor EndNote dan kunt u een verzoek indienen via de informatiebalie.

Veel gebruikte stijlen zijn APA (American Psychological Association) voor de Sociale Wetenschappen, Chicago Manual Style voor de Geesteswetenschappen en Sociale Wetenschappen, de MLA (Modern Language Association) voor de Taalwetenschappen en de CSE (Council of Science Editors) voor de Natuurwetenschappen. Op internet of via de catalogus zijn handleidingen beschikbaar voor de verschillende stijlen.

Laatst Gewijzigd: 23-12-2016